24 september 2019

75 jaar Vrijheid – Breda en de Polen

Categorie

In plaats van Amerikanen, Canadezen of Britten, was het de 1e Poolse Pantserdivisie die Breda bevrijdde van de Duitse bezetters. Deze bestond uit Poolse militairen die in 1939 na het uitbreken van de oorlog uit Polen waren ontsnapt. Via allerlei omzwervingen sloten zij zich in Engeland aan bij Generaal Stanislaw Maczek. Hun devies was ‘Voor uw en onze vrijheid’. Via Frankrijk, België en Nederland wilde Maczek optrekken naar Warschau om ook Polen te bevrijden. Het liep anders.

Helden

In Breda werden de Polen op 29 oktober 1944 als helden binnengehaald. In de maanden daarna leerden ze Breda en zijn gastvrije inwoners kennen en ontstond er een hechte band.
Op weg via Noord Duitsland naar Polen, waren Maczek en zijn mannen pas in Wilhelmshafen toen de Duitsers zich definitief overgaven.

Vechten voor geen Vaderland

Het vaderland waarnaar de Polen onderweg waren en waarvoor ze zoveel hadden opgeofferd, bleek onbereikbaar. Polen kwam na de bevrijding in de communistische invloedssfeer te liggen. Als bondgenoten van de westerse geallieerden werden de Poolse soldaten door de Russen als landverraders gezien en ze konden niet meer terug naar hun vaderland.
Enkele honderden gingen terug naar de regio Breda, waar ze goede herinneringen aan hadden. Ze bouwden er noodgedwongen een nieuw bestaan op. Niet zo gek dat je in Breda relatief veel Poolse achternamen tegenkomt.
Pas vijftig jaar later werd de democratie in Polen hersteld.

75 jaar Vrijheid

De hele maand oktober viert Breda dat het 75 jaar geleden bevrijd werd door de Polen.
Lees hier het programma.